|
|
Tarih ve Kültürel Çevre
Kanyteleis
(Kanlıdivane)
MersinSilifke karayolunun 50. km'sinde, Ayaş mevkiinin 3 km kuzeyinde
yer alan Kanyteleis ören yeri, ilk defa 19. yüzyılın ortalarında
Langlois tarafından keşfedildi, ilçenin en ilgi çeken ören yeridir.
Geniş bir obruğun çevresinde Antik Olba Krallığı'mn kutsal bir yerleşimi
olarak kurulan ve antik adı Kanyteleis olan yerleşim hakkındaki
en eski belgeler MÖ 3. yüzyıla ait bazı yazıtlardır.
Bizans imparatoru II.Theodosius (408450), Hellenistik çağ kentlerinden
ve Olba Kraliçesi Aba'ya ait bu eski yerleşimin bulunduğu alanda
yeniden kutsal bir Hristiyanlık merkezi kurdu. En parlak dönemini
MS 4. yüzyılda yaşamıştır. Bu dönemde adı Neapolis olarak değiştirilen
kentte, geniş bir obruğun etrafında kesme taştan inşa edilmiş bazilikalar,
sarnıçlar, caddeler, kaya mezarları, anıt mezarlar, kaya kabartmaları
ve Semerdam lahit kapakları bulunmaktadır. Obruğun güneybatı kenarında
yükselen Hellenistik kulenin batı duvarındaki kitabede, kulenin
rahip krallardan Olbalı Tarkyaris'in oğlu Teukros tarafından Zeus
için yaptırıldığı belirtilmektedir. Tapınağın doğu ve güney duvarlarının
birleştiği köşenin orta yerinde bulunan kitabede, Olba Krallığı'na
ait sikkelerde görülen Triskeles (Üç ayak) kabartması vardır.
Bazilikalar Bizans dönemine aittir. 1 nolu bazilika, obruğun güneybatısmdadır.
Doğu cephesi ayaktadır. Sütun başlıkları korint üslubundadır. II
Nolu bazilika, l nolu bazilikanın kuzeyinde yeralır, günümüzde
oldukça harap durumdadır. Kapının profili söveleri ve lentosu ayaktadır.
Ill nolu bazilika ise obruğun kuzeydoğu köşesindedir. Güney duvarları
yıkılmıştır. Üç kemerli narteksin önündeki mahzenin kemeri ve ağzı
görülmektedir. Batısı, avluya iki sütunlu üç kemerle açılmaktadır.
Etrafında atrium vardır. Narteksin üzerinde ahşap bir kat olduğu,
kilisenin batı duvarında sıralanan bir sıra taş konsoldan anlaşılmaktadır.
Papylas adındaki bir kişinin bu bazilikayı, bir adak borcunu ödemek
için yaptırdığı, letonun üzerindeki kitabede yazılıdır. Diğer iki
bazilika çok harap durumdadır.
Üç ayrı yerde nekropol bulunmaktadır. Güneyden çıkan ana yolun iki
tarafında kayalara oyulmuş oda mezarlar görülür. Batı nekropoldeki
mezarlar genellikle kayalara uyulmuştur. Kaya mezarlarının menfezlerinin
üzerinde kabartma kadın ve erkek figürler işlenmiştir. Figürlerde
asker kıyafetinde iki erkek, kline üzerine uzanmış bir kadın vardır.
Kuzeydeki nekropolün en yüksek yerinde Kraliçe Aba, kocası ve iki
oğlu için yaptırdığı anıtsal mezar, Kanyteleis'in en ilginç yapısıdır.
Kare planlı mezara yuvarlak kemerli bir kapıdan girilir. Anıt mezarın
doğusundaki mezarlar lahit şeklindedir.
Mezarların yanında kayalara oyulmuş üzüm sıkma presleri ve dikdörtgen
planlı, beşik tonozla örtülü sarnıçlar bulunmaktadır. Kanyteleis'teki
obruğun içine merdivenlerle inilmekteydi. Bugün bu merdivenlerin
bir kısmı yıkılmıştır. Roma çağlarında kentin içindeki bu büyük
ve derin obrukta suçlular, vahşi hayvanlara parçalatılmaktaydı.
Bu nedenle kentin adı halk arasında Kanlıdivane olarak da anılır.
<<<Mersin
Anasayfası
Devam >>> 1 2
3 4
5
|
