|
|
Tarihi
ve Kültürel Çevre
Yumuktepe
Besim Darkot'un, Mersinin kuzeybatısında Yumuk ırmağı olarak adlandırdığı
akarsu (EfrenkKızıldereMüftü deresi) kenarında olmasından dolayı,
Yumuktepe olarak bilinen höyüğü J.Garstang Yumuktepe olarak yazar.
Eskiden halk arasında buraya Soğuksutepe denilmekteydi. Kent merkezinin
kuzeybatısında üzeri çam ağaçlarıyla örtülü höyük hemen dikkati
çeker. Anadolu'nun en eski yerleşimlerinden biri olan Yumuktepe
ile ilgili ayrıntılı bilgiler, kitabın tarihçe bölümünde yeralmaktadır.
Zephyrium
Mersin'in antik yerleşimi olarak kabul edilen Zephyrium kentine
ait bilgiler çok azdır. Eski Halkevi (Günümüzdeki Kültür Merkezi)
civarında yapılan temel kazılarında ve Çavuşlu Mahallesi'nde elde
edilen bazı buluntular, eski Vilayet Konağı'nın (Günümüzde Sağlık
Müdürlüğü) yapımı sırasında ortaya çıkan horasan duvarlar, mermerden
yapılmış sütun ve sütun başlıkları. Mersin Müzesi'nde bulunan mermer
Aslan başı ile devşirilmiş bazı mimari yapı elemanları, antik Zephyrium
kentine ait arkeolojik belgeleri oluştururlar. Öteyandan 19. yüzyılda
Mersin'e gelen C.Texier, VV.M.Leake gibi gezginler, yayınlarında
burada gördükleri Zephyrium kentine ait kalıntılardan sözederler.
Örneğin V.Langlois, Pompeipolis'den Mersin'e geldiğinde:"Deniz
kenarında evler vardır ve bu evlerin olduğu yerde eski bir kent
harabesi bulunmaktadır ki, burası eski Zephyrium kentidir"
diye yazar.
Anchiale (Kar ad u var)
Kalıntıları, Mersin kentinin doğusunda olan bu antik yerleşim için
Strabon, Aristobulos'u kaynak göstererek, Asur Kralı Sardanapal'in
Tarsus ile birlikte Anchiale'yi bir gün içinde inşa ettiğini yazar.
Gezgin Coğrafyacı bu abartılı bilgi nakline devamla:"Sardanapal'in
mezarının burada olduğunu ve sağ elinin parmaklarını şaklatır durumda
bir taş heykelinin bulunduğunu ve Asur dilinde yazılmış bir kitabede
"Anakyndarakses oğlu Sardanapal, Anchiale'yi ve Tarsos'u bir
günde kurdu. Ye, iç, neşelen, çünkü diğer şeyler bunlar kadar değerli
değildir" şeklindeki metnin, parmakların anlamını açıkladığını
söyler. Khoirilos da bu yazıttan söz ederfBütün yediklerim, başı
boş düşkünlüklerim ve aşktan aldığım zevkler hepsi benimdir; fakat
bu sayısız nimetler geride kaldı".
Anchiale, MÖ 333 tarihinde Pers Kralı lll.Darius ile yapmış olduğu
ünlü Issos Savaşı'ndan hemen önce Alexander tarafından alınmıştı.
Burada su kemerleri, yapı kalıntıları, bir höyük, Romalılar'dan
kalma mozaikli bir hamam kalıntısı bulunmaktadır.
SoliViranşehir (Soloi Pompeipolis)
Mersin'in 14 km batısında deniz kenarında bulunan Soloi antik kenti,
MÖ 7. yüzyılda Rodoslu koloniciler tarafından kurulmuş, kente güneş
anlamına gelen Soloi adı verilmiştir. Darius (MÖ 521 485) zamanında,
Kilikya'yı ele geçiren Persler için, Soloi önemli bir liman kenti
olmuş ve adına sikke darbedilmiştir. PersYunan Savaşları sırasında,
MÖ 449 yılında Kilikya'yı bir süre işgal eden Atinalılar, Soloi'yi
yönetim merkezi yapmışlarsa da, bir yıl sonra yapılan Kilyos Barışı
ile burayı Perslere geri vermişlerdir. MÖ 333'de Asya seferine
çıkan Alexander, Soloi'yi Pers işgalinden kurtarmıştı.
Filozof Chrysippos ile takım yıldızları ve fenomenler hakkında öğretici
şiirler yazan Matematikçi ve Astronom Aratos, MÖ 3. yüzyılda Soloi'de
yaşamışlardır.
Soloi, Antik Çağlar'da Kıbrıs adası ve Mısır'a yapılan ticaretle
zenginleşti. Kent Seleukhos KrallığYnın son yıllarında Kilikya
korsanlarının denetiminde kaldı. Roma yönetimi Akdeniz'deki korsan
faaliyetlerine son vermek amacıyla, MÖ 64 yılında Pompeius'u görevlendirdi,
italya'dan başlayarak, Yunanistan ve Kilikya'ya kadar olan bölgelerde
korsan faaliyetlerine son vererek Soloi'ye geldi, burayı da korsanlardan
temizledi. Yürüttüğü büyük operasyonun zaferi anısına, kenti yeniden
imar ederek, adını Pompeipolis olarak değiştirdi.
Bizans döneminde, Hristiyanlığın resmi din olarak kabul edilmesinin
ardından, Soloi, piskoposluk merkezi yapıldı. Kent 527 yılında meydana
gelen büyük yersarsıntısıyla tamamen harap oldu. Yeniden inşa edilmeye
çalışıldıysa da, bu yüzyıldan itibaren yoğunlaşan Sasani ve Müslüman
Arap akınları nedeniyle, yeniden eskisi gibi imar edilemedi ve
terkedildi. Bu nedenle ören yerine Viranşehir de denilmektedir.
Pompeipolis kentinde liman, sütunlu cadde, tiyatro, Roma hamamı,
kent duvarları, nekropol, su kemeri gibi yapılar bulunmaktaydı.
Günümüzde dağ kapısından deniz kapısına kadar uzanan korint başlıklı
200 sütunlu yoldan, 41 adet sütun ayakta kalmıştır. Bunlardan 33
adedi başlıklı olup, insan, kartal ve aslan kabartmaları ile süslenmiştir.
Ayrıca liman, hamam kalıntısı ve bir su kemeri bu güne ulaşabilmiş
kalıntılar arasındadır. Mersin Müzesi'nde kente ait eserler sergilenmektedir.
Petersburg Hermitage Müzesi'nde, Bizans dönemine ait bir kiliseden
götürüldüğü anlaşılan altın ve gümüş objeler bulunmaktadır.
<<<Mersin
Anasayfası
Devam >>> 1
2 3
4 5
|
