Artık Seleukhos Devleti'nin büyüklük dönemi sona ermiş, Roma'nın denetiminde giderek küçük bir krallık durumuna düşmüştü. Başta Armenia Satrapı olmak üzere. Arsak, Sasani gibi yakın çevresin-deki krallıklar ayaklanarak devleti yıprattılar. Uzun yıllardan beri şurup giden savaşlar ülke ekonomisini ve maliyesini çökertmiş, kaynak arayan yönetim zengin tapınaklara ve varlıklı insanların mallarına el koymak zorunda kalmıştı. Hanedanın daha sonra gelen kralları da bu gidişatı değiştiremediler. Kırsaldan kentlere çekilen sermaye köylüleri yoksullaştırdı. Kır ile kentliler, hatta hanedan üyeleri bile kendi aralarında çatışmaya başladılar. Başta Museviler olmak üzere, büyük tacirler iç bölgelerden Akdeniz kıyı kentlerine göç ettiler. MÖ 164'te Antiochos Epiphanes'in ölümünden sonra Krallığın Ovalık Kilikya'da etkinliği kalmadı. Öyle ki, VI l. Antiochos Euergetes (MÖ 142-139) Tarsus ve Silifke yöresine de sıçrayan iç kargaşayı önleyemeyince kral, çareyi Aspendos'a kaçmakta buldu. Merkezi otoritenin dağılması

ile İsauria ve Dağlık Kilikya'da "Korsan" denilen denetimsiz güçler ortaya çıkmaya başladı. Bazı kaynaklar, bunları ülke yönetiminde çaresiz kalan VII. Antiochos'un özellikle teşvik ettiğini yazarlar. Strabon ise korsanlığın, ilk olarak Corakesion'da (Alanya) Trypon veya Diodotos olarak adlandırılan bir korsan reisinin Seleukhoslar'a başkaldırmasıyla giderek yaygınlaştığım; bunları, Seleukhoslar'a düşman olan Mısır, Kıbrıs ve Rodosluların desteklediğin! yazar.

Daha sonra gelen kralların çabaları ile yarım yüzyıl daha varlığım devam ettiren krallığın yoksullaşan ve bunalan halkı, son çare olarak Armenia Kralı III. Tigran'a başvurarak ülkelerinin yönetimini ele almaşım istedi. MÖ 83'te Armenia Başkomutanı Megadates, Seleukhos ülkesini istila etti, hanedan prenslerim tutukladı. Ovalık Kilikya'ya kaçan Seleukhos Kralı Phillopos'u burada öldürterek, Soloi kentini tahrip etti ve halkım doğuda Tigranokerta'ya sürdü. Pontos Kralı VI. Mithridates ve Armenia Kralı Tigran'a karşı yürüttüğü askeri kampanya nedeniyle bu çözülme ve işgale karşı olan Roma, General Lucullus eliyle Seleukhos Krallığı'nı yeniden canlandırdı. Ancak kısa bir süre sonra Romalı Komutan Pompeius, politik ve kişisel nedenlerle bunu engelledi.

Seleukhos toprakları üzerinde Tarkondimotos, Polemon ve Arknelaos'un yönettiği küçük krallıklar, Oiba devletçiği ile Elaiussia'dan Lykonia'ya kadar olan bölge İotapa ve Antiochos'un yönetiminde bir süre daha varlıklarım sürdürdüler. Seleukhos toprakları üzerinde ortaya çıkan Samosata (Samsat) baş-kentli Kommagene Krallığı ise yüz yılı aşkın bir süre devam etti.

A. Erzen, Seleukhos Kralları'nın, Tarsus'a Persler'den daha fazla önem verdikleri ve denetim altında bulundurduklarım belirterek, IV. Antiochos'tan daha önce veya onun döneminde Tarsus'un Antiocheia olarak anıldığım, Tarsus adının MÖ I. yüzyıl ortalarındaki sikkeler üzerinde tekrar görülmesiyle, ilk kez IX. Antiochos Philopathor döneminde yeniden ortaya çıktı-ğım yazmaktadır. Bu değişiklikle kentin özerkliğin! elde ettiği anlaşılıyor. Sikkelerde daha önceki dönemlerde olduğu gi-bi Sandon betimlemesi yer almaktadır. Sandon, ilginç bir biçimde Roma impara-toru Augustos'un Filozof hocası Tarsuslu Athenedoros'un babasının da adıdır.

L. Zoroğlu, Tarsus Cumhuriyet Alanı ve Gözlükule Helenistik katmanlarında yapılan arkeolojik çalışmalar sonunda elde edilen buluntulara bakarak, bu dönem kültür ve sanat yaşamının yüksek düzeyde olduğunu belirtir.

<<<Mersin Anasayfası
Devam >>> 1 - 2