|
|
"Romalılar yakınlarındaki daha acil
sorunlarla uğraşmaktan, uzaktakilere bakmaya vakit bulamıyorlardı."
Strabon, "Geographika-Anadolu, 13. Kitap"
Roma'nın Batı Anadolu'da başlattığı yeniden yapılanmalar, Kilikya
bölgesi için önemlidir. Zira, Romalıların Küçük Asya dedikleri Anadolu
yarımadasının giriş çıkış merkezi olarak Efes'i belirlemeleri ve
buraya yatırım yapmalarıyla, siyasi ve ekonomik ilgi alanı Ege denizine
yönelmiştir. Bundan olumsuz etkilenen Doğu Akdeniz'deki Helenistik
Krallıkların, siyasi, kültür veya ticaret merkezlerinin gelişmesi
ise ancak l. yüzyıl ortalarından itibaren başlayabilmiştir.
Roma'nın ansızın gerçekleştirdiği Bergama Krallığı'nın işgaline
ilk tepki, bu krallığın varisi olan Aristonik'den geldiyse de sonuç
değişmedi. Roma daha da ileri giderek, MÖ 123'te Pamphilya ve Dağlık
Kilikya'yı da Küçük Asya Eyaletine bağladı. Ancak Kapadokya, Frigya
ve Galatya üzerinde Pontus, Bithinya ve Armenia Krallıklarısın hak
iddiaları ve ardından buraları MÖ 92'de işgal etmeleri, yaklaşık
50 yıl sürecek kanlı paylaşım savaşlarıyla, Anadolu'nun her köşesi
tam bir kaosa dönüşecektir. Savaştan başka hiçbir şeyin gündemde
olmadığı bu dönem sonunda; Roma, Anadolu'nun ve tüm Akdeniz'in tek
patronu olacaktır.
Önceleri Helenistik Krallıkların kendi aralarında veya Roma yönetimi
ile olan sorunları için uslandırma seferleri düzenleyen Roma, buralardan
gelen tepki ve direnişi kırmak bahanesiyle giderek tüm bu krallıkları
da elde etmeye başladı.
Anadolu'da Roma emperyalizmine karşı "Milli Direniş" diyebileceğimiz
hareketin öncüsü, "Büyük" sanlı Pontus (Karadeniz) Kralı
Vl.Mithridates Eupatoria olmuştur, iskenderiyeli tarihçi Appianos'un
Roma imaparatorluğu'nun üçüncü tarihini yazdığı 24 kitabından 12'si,
bu efsanevi kraldan sözeder.
MÖ 88'de Romalılar'a karşı başlattığı ve tarihe "Mithridates
Savaşları" olarak geçen uzun soluklu ve ilginç savaşlarda,
Roma'dan gönderilen ünlü generaller Sulla, Amiral Triarius, Lucullus'un
ardarda yenilmeleri; Mithridates'in Anadolu'nun büyük bir bölümünü
elde ederek, ardından Roma toprakları olan Batı Anadolu ve Yunanistan'ı
işgal etmesi, Efes'de Latince konuşan onbinlerce kişiyi katletmesi
ile Anadolu'daki Roma varlığı bir süre için son buldu. Vl.Mithridates,
komutanların] Kilikya bölgesine göndererek burada önemsiz olan Roma
varlığım da denetim altına aldırdı. Pontus Kralı, acımasız da olsa
elde ettiği başarılarla Anadolu'nun birçok bölgesinde büyük bir
kurtarıcı olarak karşılandı. Vl. Mithridates'in bu beklenmedik azimli
direnişi, Romalıları Anadolu'dan çıkarması, Latin dünyasında büyük
bir şaşkınlık ve paniğe yol açtı.
<<<Mersin
Anasayfası
Devam
>>> 1 - 2
- 3 - 4
- 5 - 6
- 7
|